جامعه و سلامت

افزایش آگاهی با هدف درمان اختلالات روان

سلامت نامه – دهم اکتبر از طرف فدراسیون جهانی بهداشت روان (WFMH) به عنوان “روز جهــــــانی بهـــــــداشت روان ” نامگذاری شده است.این فدراسیون برای این روز در هر سال، یک شعار خاص را انتخاب می کند. در ایران  (18لغایت24 مهر) به نام هفته بهداشت روان نام گذاری شده است وعمده ترین هدف در این هفته ارتقاء و افزایش آگاهی و تغییرو اصلاح نگرش مردم نسبت به مسائل بهداشت روان می باشد

اختلالات روانی شامل طیف وسیعی از اختلالات با علائم مختلف هستند. اختلالات روانی معمولا به صورت ترکیبی از تفکرات، احساسات، رفتار و روابط غیر طبیعی نمایان می‌شوند. اسکیزوفرنی، افسردگی، ناتوایی ذهنی، اختلال دو قطبی و اختلالات ناشی از اعتیاد از جمله شایع‌ترین اختلالات روانی هستند.

 مرحله اول برای کمک به بیمار، تشخیص صحیح است. معمولا علائم بیماری‌های روانی به دلایل مختلفی از جمله عدم آگاهی، ننگ اجتماعی، ترس از انزوا و تنهایی، ترس از تمسخر و اخراج از کار، ‌نادیده گرفته می‌شوند. توجه به رفتار، گفتار و احساسات فرد توسط خود او و اطرافیانش برای تشخیص بیماری ضروری است. مرحله بعد قبول شرایط توسط بیمار و اطرافیان است. مرحله انکار هرچه بیشتر به طول بیانجامد، بیمار بیشتر آسیب می‌بیند و از موفقیت درمان کاهش می‌یابد.

اختلالات روانی در صورت تشخیص به موقع و درمان صحیح، به راحتی قابل درمان و کنترل هستند و بیمار می‌تواند در تمام فعالیت‌های اجتماعی و روابط دوستانه شرکت کند.

روش‌های موثر برای برخورداری از سلامت روان عبارتند از :

  • داشتن روابط اجتماعی سالم و معاشرت با افراد
  • شرکت در فعالیت‌های اجتماعی-به اشتراک گذاری افکار و احساسات با مشاور و افراد امین
  • داشتن هدف و انگیزه در زندگی
  • ورزش منظم و کاهش وزن
  • پیروی از رژیم غذایی سالم
  • توجه به سلامت جسمی
  • دوری از افراد منفی و آزاردهنده
  • عوض کردن محیط کار و زندگی در صورت نیاز
  • تحکیم روابط خانوادگی
  • پایبندی به ارزش‌های مثبت
  • مراجعه به مشاور و روان‌پزشک در صورت مشاهده علائم اختلالات روانی

سلامت روان سالمندان

بر اساس آخرین آمار سازمان جهانی بهداشت، در سراسر جهان تعداد جمعیت سالمند رو به افزایش است و برآورد می‌شود بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۵۰ میلادی، ‌نسبت جمعیت بالای ۶۰ سال در سراسر جهان دو برابر شود و از ۱۲ درصد به ۲۲ درصد برسد، از این رو سلامت روان سالمندان حائز اهمیت است. اختلالات روانی و عصبی سالمندان ۶.۶ درصد از کل ناتوانی‌های این قشر سنی را شامل می‌شود. حدود ۱۵ درصد از بزرگسالان بالای ۶۰ سال از یک اختلال روانی رنج می‌برند.

افسردگی ناشی از شرایط جسمی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی، اضافه وزن، رماتیسم، پوکی استخوان و کم‌شنوایی بیشتر در میان این گروه سنی دیده می‌شود. مشکلات اقتصادی نیز از دیگر عواملی است که سلامت روان سالمندان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 زوال عقل نیز یکی دیگر از عوامل خطر بیماری‌های روانی است. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت حدود ۵۰ میلیون نفر در سراسر جهان به زوال عقل مبتلا هستند که از این میان ۶۰ درصد در کشورهای فقیر و کم درآمد زندگی می‌کنند. برآورد می‌شود تعداد مبتلایان به زوال عقل در سال ۲۰۳۰ میلادی به ۸۲ میلیون نفر و در سال ۲۰۵۰ میلادی به ۱۵۲ میلیون نفر برسد.

مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی و گروهی، استفاده از شبکه‌های اجتماعی، شرکت در جمع خانواده و دوستانه، معاشرت با افراد شاد، مسافرت، تبعیت از رژیم غذایی سالم و کاهش وزن از جمله عواملی است که در سلامت روان سالمندان نقش دارد. نقش خانواده در حمایت روانی سالمندان بسیار زیاد است.

دهم ماه اکتبر (هجدهم مهرماه) روز جهانی سلامت روان نامگذاری شده است. تمرکز این روز در سال ۲۰۱۹ میلادی بر پیشگیری از خودکشی است. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت هر ۴۰ ثانیه یک نفر بر اثر خودکشی جان خود را از دست می‌دهد.

میزان خودکشی در ایران نصف میانگین دنیا است

معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: سالانه حدود یک میلیون نفر در دنیا خودکشی می کنند اما میزان خودکشی در ایران نصف میانگین دنیا است.

آنگونه که در خبرگزاری جمهوری اسلامی آمده است، علیرضا رئیسی روز چهارشنبه در همایش هفته سلامت روان (۱۸ تا ۲۴ مهر) در وزارت بهداشت افزود: میانگین خودکشی در دنیا حدود ۱۱ در ۱۰۰ هزار نفر است. در ایران این میزان ۶ مورد در ۱۰۰ هزار نفر است و بر اساس آمار پزشکی قانونی در سال ۹۷ پنج هزار و ۱۰۱ مورد خودکشی در کشور ثبت شده است.

معاون وزیر بهداشت اضافه کرد: ۲۰.۹ درصد موارد خودکشی در ایران در افراد زیر ۱۸ سال بوده، ۲۶.۸ درصد در گروه سنی ۱۹ تا ۲۴ سال، ۳۲.۲ درصد در گروه سنی ۲۵ تا ۳۴ سال، ۱۲.۸ درصد در گروه سنی ۳۵ تا ۴۴ سال و ۷.۲ درصد در بین افراد بالای ۴۵ سال است.

وی گفت: ۶۲ درصد موارد خودکشی در بین زنان و ۳۸ درصد در بین مردان بوده است، ۴۰ درصد افرادی که دست به خودکشی زده اند، زیر دیپلم بودند، ۷۹ درصد شهرنشین، ۳۲ درصد خانه دار، ۱۲ درصد شاغل و ۱۲ درصد دانش آموز بودند و ۸۲ درصد موارد خودکشی در ایران به روش مسمومیت با قرص بوده که استفاده از قرص برنج جزو موارد شایع بوده است.

رئیسی اظهار داشت: خودکشی ۱.۸ درصد بار بیماری ها را در جهان به خود اختصاص می دهد و البته در کشورهای با درآمد بالا ۲.۳ درصد بار بیماری ها به علت خودکشی است. بار خودکشی ها در جهان به تنهایی معادل بار مرگ و میر ناشی از جنگ و دیگرکشی است.

وی گفت: در هر ۱۰۰ هزار نفر حدود ۱۱ درصد موارد فوت در دنیا ناشی از خودکشی است و البته از موارد اقدام به خودکشی ۲۰ تا ۳۰ مورد خودکشی منجر به مرگ می شود. میزان اقدام به خودکشی در زنان بیش از مردان است اما میزان خودکشی موفق در مردان بیشتر است.

معاون وزیر بهداشت ادامه داد: شایعترین روش خودکشی در دنیا مسمومیت با قرص است و دارزدن و سقوط در رتبه های بعدی قرار دارند.

رئیسی گفت: نقش رسانه ها در جلوگیری از ترویج خودکشی بسیار مهم است، اخبار خودکشی نباید در صفحه اول روزنامه باشد، تیتر این اخبار نباید برجسته و رنگی باشد و جزئیات اقدام به خودکشی و محل آن نباید تشریح شود.

وی افزود: برای ارائه خدمات سلامت روان به افرادی که دچار اختلالات روانی و در خطر خودکشی هستند، نباید بیمارستان های اختصاصی داشته باشیم و این افراد باید در بیمارستان های عمومی خدمت بگیرند.

معاون وزیر بهداشت ادامه داد: پرخاشگری، انزوای اجتماعی، موانع دسترسی به خدمات درمانی، فقدان شغل و بیکاری، مشکلات مالی و عاطفی، بیماری جسمی، دسترسی به روش های خودکشی و تمایل نداشتن به کمک به خاطر انگ بیماری روانی از جمله عوامل اقدام به خودکشی است.

وی گفت: درمان به موقع اختلالات روانی، حمایت های اجتماعی و خانوادگی، افزایش ارتباطات فامیلی، اعتقادات مذهبی و مهارت های حل مساله جزو عوامل محافظت کننده در برابر بروز خودکشی است.

رئیسی افزود: آموزش مدیریت انعکاس اخبار خودکشی، کاهش دسترسی به روشهای خودکشی و ارتقای کمی و کیفی خدمات سلامت روان و کاهش انگ مراجعه به مراکز روانپزشکی از جمله اهداف استراتژیک وزارت بهداشت برای کاهش موارد خودکشی در کشور است.

خشونت خانگی در ۲۳.۸ درصد خانواده ها

احمدعلی نوربالا، مشاور وزیر بهداشت در امور روانپزشکی نیز در این همایش گفت: از بین ۱۲ عامل بار بیماری اصلی در دنیا، ۶ مورد مربوط به بیماری های روانی است که شامل خشونت های بین فردی، افسردگی و اختلالات اضطرابی می شود.

وی ادامه داد: افسردگی رتبه اول بار بیماری ها را در بین زنان دارد، پژوهش های کشور در مورد شیوع بیماری های روانی در ایران در سال ۹۳ نشان داد که ۲۳.۶ درصد مردم دچار یکی از انواع اختلالات روانی هستند. این آمار نشان داد که میزان خشونت خانگی در سال ۹۳ در ۲۳.۸ درصد خانواده ها وجود داشته است.

نوربالا گفت: ۴۸.۲۴ درصد موارد خشونت خانگی در کشور از نوع خشونت کلامی، ۱۳.۳۴ درصد خشونت جسمی و ۲.۳۲ درصد خشونت با عوارض بالا بوده است.

وی افزود: آمار سال ۷۸ نشان می دهد که در تهران ۲۱.۵ درصد مردم دچار اختلال روانی بودند اما این آمار در سال ۹۰ به شیوع ۳۹.۶ درصدی رسید که آمار بالایی است.

مشاور وزیر بهداشت در امور روانپزشکی گفت: پژوهشی نیز در سال ۹۵ انجام شد که نشان داد مهمترین عامل فشار روانی شدید به مردم نگرانی از آینده فردی و خانوادگی، نگرانی از آینده مالی و اقتصادی، نگرانی از آینده شغلی، نگرانی از سلامت یکی از اعضای خانواده و مشکلات ترافیکی است و البته مردان بیشتر نگران مسائل اقتصادی و مسکن بودند.

نوربالا افزود: آمارهای سال ۹۵ نشان می دهد که ۸۲.۷ درصد مردم تهران حداقل یک بار تجریه فشار روانی شدید را داشته اند و این تجربه در مجردها و زنان بیشتر است. این آمار نشان می دهد ۴۵.۶ درصد نگرانی مردم از فشار اقتصادی بوده که البته حتما اکنون این نگرانی در جامعه بیشتر است با این حال وضعیت نگرانی ها و فشارهای شدید روانی در ایران بهتر از آمریکاست.

وی گفت: دولت ها باید برای کاهش اضطراب و نگرانی مردم هزینه کند زیرا هر یک دلار هزینه برای سلامت روان چهار دلار صرفه جویی اقتصادی برای کشور به همراه دارد. بیمه های تکمیلی نیز باید با پوشش خدمات سلامت روان از جمله خدمات روانشناسی به بهبود سلامت روان مردم کمک کنند و وزارت بهداشت نیز باید کاهش انگ مراجعه به مراکز روانپزشکی را در اولویت برنامه های خود قرار دهد.

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن