رویدادها

تشکیل تیم آماده باش رسانه ای برای مدیریت بحران های سلامت یک اقدام ضروری است

سلامت نامه – استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بررسی مقایسه ای واکنش رسانه های رسمی و رسانه های اجتماعی به مسئله ابتلای برخی افراد به ویروس HIV (ویروس نقص ایمنی انسانی) در روستای چنار محمودی، تشکیل تیم آماده باش رسانه ای برای مدیریت بحران های سلامت را یک اقدام ضروری دانست.

به گزارش سلامت نامه، داود مهرابی استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات در سخنرانی با عنوان “بررسی مقدماتی پوشش اخبار HIV در خبرگزاری ها و شبکه های اجتماعی” به بررسی نوع پوشش اخبار مسئله چنار محمودی پرداخت و نحوه عملکرد این منابع خبری را مورد تحلیل قرار داد.

این سخنرانی بخشی از نشست “مواجهه رسانه ای با مسائل ایدز در ایران” بود که روز چهارشنبه اول آبان ماه به همت پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در این نشست همچنین دکتر زهرا اجاق رئیس پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات و دکتر فرداد درودی مدير كشوری دفتر برنامه مشترك سازمان ملل متحد به سخنرانی و بیان دیدگاههای خود پرداختند.

سلامت نامه
سلامت نامه

مهرابی با تأکید بر این برخی بیماریها با میزانی از ترس و نگرانی همراه هستند، بیان کرد: ریشه این ترس و نگرانی یا در گذشتۀ یک بیماری است یا به پیامدهای آیندۀ ناشی از یک بیماری مرتبط می شوند. برای مثال، ریشۀ ترس و نگرانی از بیماری ایدز ریشه در گذشته این بیماری دارد. در مورد پیامدهای آیندۀ ناشی از یک بیماری نیز می توان به احتمال قطع عضو و یا ضعف شدید بینایی در بیماریهایی مانند دیابت اشاره کرد که ممکن است در افراد مبتلا به این بیماری ایجاد ترس و نگرانی کند.  

وی گفت: در دهه 1980 که ویروس HIV شناسایی شد، اطلاعات محدودی در خصوص دلایل آن و همچنین نحوه کنترل و یا درمان آن وجود داشت. این ابهام و همچنین منشأ شناسایی این ویروس که در بین گروههای پرخطر بود، باعث شکل گیری نوعی نگرش نسبت به افراد مبتلا شد که نبود درمان نیز بر این ترس و نگرانی افزود.

بیماری ایدز در حوزه اجتماعی همچنان چالش برانگیز است

استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در ادامه خاطر نشان کرد: برغم پیشرفت های پزشکی در کنترل و درمان این بیماری، جنبه های اجتماعی آن تا حدود دو دهه پیش چندان مورد توجه قرار نگرفته بود و تحقیقات زیادی به این جنبه از بیماری ایدز نپرداخته بودند. این موضوع در کنار مؤلفه های دیگر باعث شد که بیماری ایدز برغم به زانو در آمدن در حوزه پزشکی، در حوزه اجتماعی همچنان چالش برانگیز باقی بماند. که تأیید این گفته را می توان در مسئله چنارمحمودی مشاهد کرد.

مهرابی افزود: مقابله با چالش های اجتماعی ایدز نیازمند همکاریهای بین بخشی است و رسانه ها نقش مهمی در این فرایند بر عهده دارند. بر اساس این نقش تأثیرگذار رسانه ها که با ظهور رسانه های اجتماعی نیز بر اثرگذاری آنها افزوده شده است، مسئله چنارمحمودی فرصتی برای ارزیابی عملکرد رسانه ای در مقابل این موضوع است تا با درس گرفتن از آنچه روی داده، آگاهی خود را برای مدیریت بحران های احتمالی سلامت در آینده تقویت کنیم. از اینرو، نشست “مواجهه رسانه ای با مسئله ایدز در ایران” از سوی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات پیشنهاد و با حضور متخصصان برگزار شد.

وی در مقایسه مقدماتی مواجهه خبرگزاری ها و شبکه های اجتماعی به طور مشخص اخبار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران و خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را به عنوان رسانه های رسمی و همچنین اخبار شبکه اجتماعی اینستاگرام به عنوان یک رسانه اجتماعی را مورد بررسی قرار داد.

محورهای فرهنگی – اجتماعی اخبار منتشر شده، محورهای رسانه ای و اطلاع رسانی، تکذیب های انجام شده، ضرورت انجام اقدامات فوری / اقدامات انجام شده، مباحث مرتبط به HIV به صورت کلی، خواسته های مردم / نمایندگان مردم (مجلس)، و مقامات / مسئولانی که در خصوص مسئله چنارمحمودی منبع اخبار و گزارش های منتشر شده در رسانه ها بودند، در این بررسی مقایسه ای مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند.

مطالب منتشر شده در شبکه اجتماعی اینستاگرام نیز در سه قالب شامل 1) برگرفته شده از منابع خبری دیگر (بازتاب)، 2) اطلاع رسانی، و 3) اظهار نظر شخصی مورد بررسی قرار گرفتند و موضع گیری برجسته در هر یک از این سه قالب بر اساس مطالب و اخبار منتشر شده در اینستاگرام استخراج شد.

مقایسه اخبار چنارمحمودی در خبرگزاری ها با شبکه های اجتماعی

مهرابی پس از ارائه داده های گردآوری شده از منابع مورد مطالعه بیان کرد: “حفظ محرمانگی اطلاعات، حفظ حرمت و آرامش مردم، عذرخواهی از مردم به دلیل توهین های احتمالی، غرض ورزی و شیطنت در تفسیر عبارت “روابط نامطلوب” با عنوان “روابط نامشروع”، توصیه به مردم جهت حفظ خویشتنداری و آرامش مردم، و نگرانی از انگ و برچسب ناشی از HIV از جمله محورهای فرهنگی – اجتماعی است که در اخبار خبرگزاری ها پوشش داده شده اند”.

تأکید بر پیگیری اخبار از رسانه های رسمی، عدم توجه به شایعات فضای مجازی، عدم توجه به شایعات و اخبار کذب، نقش رسانه های بیگانه در تشویش اذهان عمومی، بزرگ نمایی موضوع ابتلا در فضای مجازی، شایعه پراکنی رسانه های زرد با هدف تخریب سیستم بهداشت و درمان، و کذب و اغراق آمیز دانستن خبرهای منتشر شده در فضای مجازی نیز مطالب برجسته شده مرتبط با رسانه است که از سوی مقامات و مسئولان بیان شده اند.

رسانه های معدودی از مسئله چنارمحمودی برای افزایش آگاهی عمومی استفاده کردند

در بخش مطالب کلی در مورد HIV، برخی منابع با انتشار مطالب کلی به تشریح وضعیت ایدز در ایران، علائم و نشانه های ابتلا به این ویروس و روشهای انتقال آن پرداختند که به نظر می رسد از جنبه آگاهی رسانی دارای اهمیت است.

انتشار اخبار درگیری در چنارمحمودی که توسط سایر کاربران تکذیب شده است، امنیتی جلوه دادن شرایط این روستا، اعتراض به مسئولان، انتقاد از موضع گیری مسئولان، و سهل انگاری از جمله مطالبی هستند که در اظهارنظرهای شخصی در اینستاگرام منتشر شده بودند. در مقابل، این شبکه اجتماعی همچنین با هدف غیرممکن دانستن انتقال ویروس از طریق سرنگ (اصلاح برداشت نادرست)، آشنایی با علائم عفونت حاد HIV، دعوت به آرامش و تلاش برای حل مشکل، و دعوت به همکاری دولت و مردم برای پایان دادن به این مسئله مورد استفاده قرار گرفت.

استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، بر اساس نتایج این مقایسه مقدماتی، تشکیل یک تیم رسانه ای مرکب از اعضای وزارت بهداشت، روزنامه نگاران سلامت، نهادهای رسمی مربوطه، نهادهای تخصصی، و نهادهای مردمی بعنوان نخستین گام در مدیریت بحران های سلامت را ضروری دانست. تعیین منبع انتشار اخبار مربوطه (در سطح فردی و سازمانی) و انتشار مطالب ضروری، تشکیل کانال خبری و اطلاع رسانی در فضای مجازی، و انجام اقدامات اولیه و تعیین چشم انداز زمانی برای پاسخگویی به پرسش های ذهنی مخاطب از دیگر گامهای ضروری در فرایند مدیریت بحران های سلامت است.

مهرابی تأکید کرد که توجه به مطالبات مردمی از طریق کانال مناسب و مورد اعتمادم مردم، افزایش آگاهی از طریق متخصصان با بهره گیری از بستر رسانه های رسمی و رسانه های اجتماعی و همچنین توجه به حساسیت های اجتماعی – فرهنگی از جمله مواردی هستند که باید در همه فرایند مدیریت بحران به آنها توجه داشت. 

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن